DDR, ostatnia recenzja

Niestety, ale na to właśnie się zanosi. Intel od dawna wspiera standard DDR-II, AMD powoli idzie śladem swojego konkurenta. Procesory z podstawką AM2 obsługują wyłącznie DDR-II, natomiast modele kompatybilne z socket 939 są wycofywane z produkcji. Z najnowszej oferty AMD jedynie procesory z podstawką socket 754 obsługują DDR pierwszej generacji. Szkopuł w tym, że kontrolery pamięci zaimplementowane w Athlonach i Sempronach "serii 754" nie obsługują trybu dual channel przez co stają się mniej atrakcyjne dla konsumentów. Polityka AMD wydaje się klarowna - DDR-II dla AM2 i DDR dla S754, który został przeznaczony na low-end.

Intel już dawno zrezygnował ze wspierania DDR dla podstawki LGA775 (tylko wysłużone i865 i i915GL obsługują DDR). Pamięci DDR z racji na niskie przepustowości jakie oferują stanowią bardzo wąskie gardło zarówno dla Pentium D jak i core2duo. Oto dowód:

Sempron @1936 z cache L2 wielkości 128 KB niemal dogonił Pentium D @3215 z 2*2MB cache L2 (chipset i865 DDR333). Powód? Pentium dławił się pamięciami DDR. Z pamięciami DDR II byłby nieosiągalny dla Semprona. Przykład może się wydawać mocno stronniczy. Przeciwstawiam Semprona 2600+, który po oc (8*242) ma szybkość porównywalną do 3500+ (10*200) Pentiumowi 3,2 GHz z DDR333, jednak niezawodnie pokazuje on, że DDR pierwszej generacji, to dla Pentium D, a tym bardziej c2d, stanowczo za mało.

Czy warto kupić wysłużone DDR-I?

To zależy, czy w niedalekiej przyszłości zamierzamy zmienić platformę na AM2 bądź LGA775. Jeżeli tak, kupno DDR w chwili obecnej mija się z celem. Natomiast użytkownicy procesorów starszych generacji na czele z Pentium 4 i Athlonem 64/X2 z podstawką S754/939, którzy nie zamierzają pozbywać się tych maszyn, mogą rozważyć rozbudowę pamięci operacyjnej. Nierzadko bardziej opłaca się dokupić kolejne 512 MB RAM-u zamiast wymieniać wysłużone 2*256 "no-name" na "wyścigówki" pokroju Winbond BH-5/6. Wyjątkiem są sytuacje, gdy zależy nam wyłącznie na rekordowym overclockingu.

W kilku słowach pytanie to można skwitować - kupić, to co zostało. W sytuacji, w której produkcja DDR-I wygasa, nie możemy już liczyć na tanie super pamięci, które będą osiągały bardzo dobre timingi przy wysokich częstotliwościach pracy. Producenci pamięci w tej chwili sprzedają, to co zostało w magazynach. Najlepsze kości DDR - Winbondy BH5 są od ponad dwóch lat nieprodukowane. Można powiedzieć, że najlepsze co może nas spotkać w nowo zakupionych RAM-ach to Samsung TCCD. Krótko mówiąc, nowe "wyścigówki", to wyłącznie najwyższe serie dla zapaleńców OC np. Patriot XBLK 600 (2,5-4-4-8) na Samsungach TCCD. Cena zestawu 2*512 MB wynosi, bagatela ~950 złotych. Również niezłym wyborem mogą okazać się Corsair TwinX DDR 2*512MB 550MHz (2,5-4-4-8), cena ~750 złotych. W tańszych modelach nie zawsze możemy liczyć na "coś ponad standard", czyli stabilne 200-220 MHz, jednak ich zaletą jest niewątpliwie bardziej przystępna cena.

Testujemy dziś 3*DDR dual channel kit

• PDP Patriot PC3200 PSD512400KH 2*256MB 2,5-4-4-8
• OCZ PC3200 EL Dual CH Platinum Edition 2*512MB 2-3-2-5
• PDP Patriot PC3500 LLK 2*512 2-3-2-5

Testujemy na:

• Sempron 2600+ (8*200MHz) BOX
• Gigabyte GA-K8VT800 rev. 2.0
• Matrox G450 Dual Haed
• Seagate Barracuda VIII 7200rpm, 2MB
• dodatki...

Procedura

Do oceny wydajności pamięci użyto trzech programów: SuperPi próbka 1M, Sisoft Sandra test Memory Brandwitch i test wydajności WinRar.

Ponieważ pamięci pracujące z domyślnymi ustawieniami niewiele się od siebie różnią wydajnością, przeprowadziłem również testy overclockingu. Pierwszym krokiem była zmiana napięcia vdimm (RAM-u) z domyślnego 2,5 na 2,7 Volta. Drugim krokiem była zmiana Command Rate z 2T na 1T, co podnosi o kilka % wydajność podsystemu pamięci, ale jednocześnie ogranicza możliwości OC. Warunki do podkręcania nie były łatwe dla testowanych pamięci. Niskie napięcie 2,7 Volta z jednej strony jest całkowicie bezpieczne dla Ram-u i 99% płyt głównych pozwala na podniesienie napięcia vdimm co najmniej do takiego poziomu, z drugiej jednak strony, najlepsze pamięci RAM potrzebują wyższych napięć, aby pokazać na co je stać.

Podkręcałem pamięci "do oporu". Overclocking kończył się w momencie, w którym nie udało mi się zmusić pamięci na danych timingach do policzenia próbki 1M w progamie SuperPi. Przyczyny niepowodzenia bywały rózne - błąd SuperPi, bluescreen, restart PC-ta. Osiągnięte częstotliwości nie gwarantują stabilnej pracy pamięci na codzień. Podczas codziennego użytkowania pamięci należy odjąć od wyniku 5-10 MHz w zależności od konkretnych modułów RAM-u.

Pierwszy test polegał na uruchomieniu pamięci z domyślnymi ustawieniami. Testowane modele posiadały różne ustawienia fabryczne począwszy od 2,5-4-4-8 200 MHz do 2-3-2-5 217 MHz. Niestety okazało się, że 2,7 Volta to za mało dla Patriotów LLK, aby mogły osiągnąć domyślne taktowanie 217 MHz. Te pamięci do stabilnej pracy z fabrycznymi ustawieniami potrzebują 2,8 Volta. 214 MHz to maksymalna częstotliwość jaka pozwalała przejść test SuperPi 1M bez wystąpienia błędu.

Płyta testowa wykryła LLK jako DDR400, aby uzyskać DDR433 (przy 2-3-2-5 doszedłem do DDR428) musiałem podkręcić procesor i pamięć.

	MHz	Timingi	SuperPi 1M [sec.]	Sandra [MB/s]	Winrar [KB/s]
Patrioty KH	200	2,5-4-4-8	57.687	2732/2723	337
OCZ	200	2-3-2-5	57.062	2623/2623	362
Patrioty LLK	214	2-3-2-5	52.531	2855/2850	377

W trybie ustawień fabrycznych zdecydowanie wygrały Patrioty LLK. Ich przewaga związana jest z wyższą częstotliwością pracy, zarówno pamięci, jak i procesora. Pamięci OCZ jak można było przypuszczać są szybsze od Patriotów KH, co związane jest z pracą z ostrzejszymi timingami. Co ciekawe pamięci OCZ dysponują najniższym przepływem danych, rekompensują to jednak z nawiązką dzięki ostrzejszym sub-timingom.

Ponieważ dwa testowane zestawy mają zapisane w SPD timingi 2-3-2-5, postanowiłem dać wszystkim zestawom szansę sprawdzenia się w pracy z mocno wyżyłowanymi opóźnieniami. Patrioty KH, domyślne 2,5-4-4-8 teoretycznie stały na straconej pozycji, jednak zaskoczyły i to bardzo. Po pierwsze "wstały" z ustawionymi timingami 2-3-2-5 200MHz przy 2,5 V, co nie każdym DDR400 CL2,5 się udaje. Potem na 2,7 V było coraz lepiej.

	MHz	Timingi	SuperPi 1M [sec.]	Sandra [MB/s]	Winrar [KB/s]
Patrioty KH	218	2-3-2-5	50.907	3320/3333	422
OCZ	221	2-3-2-5	49.265	3267/3274	435
Patrioty LLK	214	2-3-2-5	51.062	bd	bd

Po zmuszeniu wszystkich pamięci do pracy z ustawionymi 2-3-2-5 sytuacja zmieniła się diametralnie. Paltioty LLK ani drgnęły mimo zmiany Command Rate z 2T na 1T, co w tym wypadku można zapisać im na plus (wzrosła wydajność pamięci). Po prostu pracowały przy zbyt niskim napięciu. Podobnie sprawa miała się z pamięciami OCZ EL. Co prawda wygrały w tej "konkurencji", jednak były o wiele mniej stabilne od LLK i KH. Niebieski rodzynek, czyli KH pokazał, że mimo upływu czasu i coraz gorszych kości z magazynów, zostało w nim coś ze starych poczciwych KH400 i wytrzymały 218 MHz w teście SuperPi. Szkoda, ze to tylko 2*256MB.

Podkręcanie 2-3-3-7 1T 2,7V max MHz

Nieco "luzując" timingi sprawdziłem, czy pamięci dadzą radę wycisnąć kilka MHz więcej. Udało im się, jednak wyniki nie były oszałamiające.

Od lewej: KH, OCZ, LLK

Ku mojemu zdumieniu najszybsze okazały się OCZ 221 MHz [1M w 49.406s] pomimo, że nie pracowały z najwyższą częstotliwością, następnie KH z wynikiem 223 MHz, [49.641s] i na szarym końcu LLK z wynikiem 214 MHz [51.485s]. Znamienne jest, że ani OCZ, ani LLK nawet nie drgnęły zegarowo. Może to oznaczać dwie rzeczy, albo więcej nie mogą, albo brakuje im Voltów. Stawiam raczej na tą drugą ewentualność, ale warunki są równe dla wszystkich.

Podkręcanie 2,5-4-4-8 1T 2,7V max MHz

Zmieniają się zasady gry. Tym razem to KH dyktują warunki, czyli to one będą pracować z fabrycznymi timingami, a "gonić" będą teoretycznie szybsze modele.

Od lewej: KH, OCZ, LLK

Słaby wynik OCZ, zaledwie 223 MHz przy 2,5-4-4-8, wydajność w superPi słaba, zaledwie 49,406s. Zegar niemal nie drgnął w porównaniu z 2-3-2-5 przy 218 MHz. Nie pokręciły się te kości przy 2,7 V. Bardzo zaskoczyły Patrioty KH - 242 MHz i wynik 45.984 robi pozytywne wrażenie. Zaskakująco dobrze sprawowały się również LLK, które osiągnęły również 242 MHz i wynik 45.750s., nieco lepszy od KH dzięki ostrzejszym sub-timingom. W ten sposób LLK wygrały OC test na niskim napięciu 2.7V.

Zależy do czego potrzebne nam są pamięci i czy zamierzamy je podkręcać. Moim zdaniem do szybkiej rozbudowy doskonale nadają się Patrioty KH. Wersja 2*512 MB zapewne nieco słabiej się podkręca, jednak jej zaletą jest niska cena. Jeżeli zależy nam na szybkich kościach, których nie będziemy w ogóle podkręcać, logicznym wyborem wydaje się OCZ. Patrioty LLK najczęściej musimy podkręcić sami razem z procesorem, ponieważ większość płyt nie ma dzielnika FSB:RAM 12:13. Jednocześnie LLK pozwalają nam osiagnąć najwyższą wydajność spośród testowanych modeli.

Ceny:

• PDP Patriot PC3200 PSD512400KH 2*256MB 2,5-4-4-8 ~250zł (2*512 ~460zł)
• OCZ PC3200 EL Dual CH Platinum Edition 2*512MB 2-3-2-5 ~460zł
• PDP Patriot PC3500 LLK 2*512 2-3-2-5 ~680zł

Podziękowania dla Extrememem za dostarczenie pamięci do testów.

mkk270