PTSC - Platforma Testowa Systemów Chłodzenia

Wstęp

Na zakończonych niedawno IV Targach Tuningu Komputerów, dzięki uprzejmości Organizatorów, serwis Dzikie.NET otrzymał miejsce wystawowe, na którym po raz pierwszy zaprezentowaliśmy naszą autorską maszynę do testowania zestawów chłodzenia (nazwaliśmy ją PTSC, a rozwinięcie tego skrótu to: Platforma Testowa Systemów Chłodzenia). Czas najwyższy żeby przybliżyć ten projekt naszym Czytelnikom!

Pepe2k podczas montażu zestawu AKASA AK960 na PTSC.

Idea i pomysł na budowę PTSC

Pomysł na budowę Platformy w gruncie rzeczy zrodził się w dwóch głowach - mojej i FragleSa, spory czas temu (od czasu rozpoczęcia dyskusji nad projektem do jego premiery minęło ponad dwa lata!). Poszukując ciekawostek w zagranicznych serwisach natknąłem się na bardzo ciekawą maszynę testującą zestawy chłodzenia, opartą na module Peltiera. Pomysł wydał mi się arcyciekawy i wart uwagi, głównie ze względu na ówczesną potrzebę porównywania zwiększającej się ilości dostępnych gotowych zestawów chłodzenia powietrzem oraz wodą. Z założenia PTSC miała służyć wyłącznie do porównywania bloków wodnych, a skończyło się na... uniwersalnej maszynie, która umożliwia porównywanie wszystkich zestawów chłodzenia dla procesorów, kart graficznych i chipsetów!

Zdjęcie części mechanicznej tuż po jej odebraniu z zakładu ślusarskiego. A na rdzeniu... blok wodny! :)

Kilkukrotne, długie dyskusje z naszym specjalistą od chłodzenia wodnego (FragleS) zaowocowały utworzeniem w dziale redakcyjnym na Forum specjalnego tematu, w którym poruszyliśmy sprawę budowy platformy i wraz z Redakcją rozpoczęliśmy dyskusję... jak widać owocną! :) Objętość tego tematu niejednego z Was przysporzyłaby o zawrót głowy! Znajduje się w nim blisko 600 odpowiedzi rozmieszonych na około 40 stronach (temat wciąż "żyje") i ilość tekstu, z której po zebraniu można by bez problemu wydrukować sporą książkę zawierającą kilka obszernych rozdziałów. Nie warto nawet wspominać o dokładnej ilości koncepcji, rysunków, szkiców... jednym słowem było tego naprawdę dużo!

Panowie Piotr i Adam z firmy ADMAX przyglądają się montażowi chłodzenia na PTSC.

Dyskusja nad koncepcją trwała parę miesięcy, powstało kilka niezłych projektów, które wspólnie poprawialiśmy i ulepszaliśmy, część z nich została oczywiście odrzucona, a inne wciąż czekają na realizację (kto wie - może kiedyś?). Mniej więcej w tym samym czasie do naszej Redakcji dołączył NE555, który od razu zabrał się do pracy... ostateczną wersję ustaliliśmy mniej więcej pod koniec 2005 roku. Kolejne miesiące to wykonanie rysunków (wielkie podziękowania kierujemy do Marcina Gmurka!), części mechanicznej (z kolei w tym miejscu ukłony należą się firmie IRMET) i długi okres opracowywania i budowy elektroniki przez NE555. Pełna lista zasłużonych zostanie umieszczona na oficjalnej stronie PTSC.

Projekt mógłby powstać zdecydowanie szybciej, ale zabrakło czasu i... gotówki!! Koszt budowy do dnia dzisiejszego grubo przekroczył 2500 zł, a w planach są kolejne wydatki (brakuje nam elementów do budowy zestawu chłodzenia wodnego, na którym będziemy porównywać bloki wodne). Bardzo długą przerwę "zapewnił" nam też brak funduszy na części elektroniczne. W ostateczności sporą kwotę wyłożyliśmy ze swoich kieszeni, resztę dołożyła firma Sirius.

Trochę danych technicznych

Pewnie wielu z Was interesują szczegółowe dane techniczne PTSC. Z wiadomych względów nie możemy ich udostępnić... niech konkurencja sama rusza makówkami, gotowego rozwiązania od nas nie dostaną! ;)

Program do obsługi PTSC.

Kilka mniej szczegółowych informacji podajemy:

• Ilość ciepła generowanego w rdzeniu: 0~200 W (płynna regulacja, zadawana w sposób cyfrowy)
• Ilość czujników: 3;
  - rdzeń
  - otoczenie
  - woda (do testowania bloków wodnych)
  - rozdzielczość 0,1*C
• Symulacja rdzenia: na chwilę obecną rozmiary odpowiadają rozmiarom rdzenia procesora AMD Barton, docelowo rdzeń kwadratowy o większej powierzchni (mniej więcej 20 x 20 mm)
• Kompatybilność z zestawami chłodzenia:
  - procesorów: wszystkie dostępne na rynku (uniwersalna płyta montażowa)
  - chipsetów: wszystkie dostępne na rynku
  - kart graficznych: wszystkie oprócz zestawów typu "kanapka"
• Waga części mechanicznej: około 7 kg
• Komunikacja z komputerem: przez port szeregowy
• Sterowanie: przy pomocy autorskiego programu
• Inne:
  - pomiar obrotów wentylatorów
  - automatyczny start i koniec testu
  - zapis odczytywanych danych do pliku
  - regulacja obrotów 2 wentylatorów (6/12 V)

Na więcej nie liczcie! Powiedzmy, że szczegóły techniczne to nasza słodka tajemnica! ;) Przeglądając zdjęcia i powyższy rysunek pewnie wielu z Was zastanawia się w jakim celu wykonaliśmy symulator podstawki Socket A i rdzeń o rozmiarach Bartona. Odpowiedź jest bardzo prosta - w okresie projektowania Platformy na rynku wciąż królowały procesory AMD Athlon XP i podstawka Socket A.

I po co nam ta platforma?!

Bardzo dobre pytanie! Odpowiedź nie wszystkim od razu wyda się oczywista. Żeby nie marnować literek zebraliśmy najważniejsze "za" z krótkimi komentarzami w kilku punktach:

• Identyczne warunki testowe - w przypadku testowania zestawów chłodzenia na procesorze w komputerze wpływ na wyniki ma zbyt wiele czynników zewnętrznych, m.in.: bardzo zmienna temperatura otoczenia, na którą wpływ mają inne komponenty komputera.
• Powtarzalność wyników i duża dokładność pomiarów - każdy procesor ma inne, różniące się mniej lub bardziej, właściwości termiczne, żaden program nie jest w stanie zapewnić takiego obciążenia, przy którym procesor będzie generował stałą ilość ciepła, czujniki umieszczone w rdzeniach mają bardzo małą dokładność i często są różnie skalibrowane.
• Łatwość obsługi - testowanie zestawów w zwykłym komputerze nie należy do najprzyjemniejszych czynności, wielokrotne wyciąganie i wkładanie płyty głównej zabiera dużo czasu (duża część coolerów montowana jest bezpośrednio do laminatu, a w przypadku bloków wodnych jest to niemalże standard). Pomijam też fakt, że koszt złożenia komputera dedykowanego do testowania chłodzenia byłby zbyt wysoki. Ograniczona byłaby też kompatybilność takiej platformy z zestawami chłodzenia.
• Uniwersalność - dodanie kompatybilności z nowowprowadzoną podstawką (np. AMD AM2) to kwestia nawiercenia dodatkowych otworów w płycie montażowej.

NE555 i Pepe2k przy stoisku Dzikie.NET na IV Targach Tuningu Komputerów. Na pierwszym planie Scythe Infinity.

Platforma Testowa Systemów Chłodzenia.

Zamyślony podczas testu... Zalmana CNPS 9700 w wersji niklowanej z zielonym podświetlaniem! Wyników na razie podać nie możemy!

Podsumowując, PTSC umożliwi nam szybkie testowanie zestawów chłodzenia i budowanie wiarygodnego rankingu. Oczywiście, wszystko to na potrzeby naszych Czytelników, którzy będą chcieli znać niezależne wyniki wydajności produktów dostępnych na naszym rynku. W naszych planach jest stworzenie ogólnopolskiej bazy testów (jesteśmy na etapie jej budowy), która będzie zawierać szczegółowe wyniki testów, opisy oraz zdjęcia wszystkich zestawów, które przetestujemy.

Premiera na Targach

Tak jak napisałem we wstępie, oficjalna prezentacja PTSC miała miejsce na ostatnich Targach w Krakowie. Kto z Was był, to miał okazję zobaczyć maszynę na żywo i porozmawiać o niej bezpośrednio z nami. Zainteresowanie przeszło nasze najśmielsze oczekiwania, najbardziej jesteśmy zaskoczeni pozytywnymi reakcjami na PTSC ze strony firm i sklepów zajmujących się chłodzeniem dla komputerów. Otrzymaliśmy zapewnienia wielu z nich, że możemy liczyć na pełne wsparcie w zakresie dostarczania sprzętu do testów.

Zainteresowanie odwiedzających, fotografujących i "macających" było spore!

Stoisko Dzikie.NET od zaplecza!

Od lewej: URAN (wsparcie teoretyczne, pomysły), NE555 (elektronika), Pepe2k (główny nadzorujący prace czyli popędzanie i wyszukiwanie funduszy).

Mózgi operacji podboju świata! Tylko gdzie się podziały nasze firmowe koszulki?! ;)

W tym momencie wielu z Was zadaje sobie pytanie "kiedy?". Na chwilę obecną pozostało nam jedynie parę punktów w planie do zrealizowania. PTSC to prototyp, w którym nie można było ustrzec się błędów, dlatego kilka rzeczy musimy usprawnić lub po prostu zmienić. Jedną z nich jest m.in. zmiana płyt montażowych, ponieważ obecne, aluminiowe, są zbyt mało sztywne i pod naciskiem uginają się. Jeżeli tylko wystarczy funduszy, a wygląda na to, że tak, to do końca tego miesiąca ruszą pełną parą testy zestawów chłodzenia procesora. Na razie bez bloków wodnych, które rozpoczniemy testować na początku przyszłego roku, po skompletowaniu całego zestawu (chłodnica, pompka, zbiornik, węże, czujnik przepływu itp. itd.).

Na koniec

Podsumowanie będzie krótkie - plan podboju świata uważamy za wykonany! Spodziewajcie się kolejnych niespodzianek... prace nad projektem o kodowej nazwie PTZ już ruszyły! A dla ciekawskich jeszcze kilka informacji w postaci tabelki i wykresu poniżej! Dane zebrane w ciągu 2 dni Targów, brakuje w tabelce tylko nowego Zalmana. Niestety nie możemy zdradzić, na którym miejscu się uplasował.

Kliknij żeby powiększyć, czas na wykresie podany jest od startu do zakończenia testu.

Pepe2k oraz NE555