Test zestawów chłodzenia CPU - część 1

Wstęp

Zgodnie z obietnicą prezentujemy Wam pierwsze wyniki testów systemów chłodzenia wykonanych na naszej platformie PTSC. Na początek skromnie, bo tylko 4 zestawy ale z czasem będzie ich coraz więcej. Obiecujemy też, że artykuły z wynikami testów i komentarzem będą pojawiać się regularnie w odstępach kilkudniowych. Tak jak pisaliśmy we wprowadzeniu do testów, w tych artykułach ograniczymy się do publikacji najważniejszych wyników i danych. Więcej informacji będziemy zamieszczać w internetowej bazie, którą mamy nadzieję uruchomić w ciągu najbliższych dni.
Dzisiaj możecie zapoznać się z potworem wydajności i wielkości - modelem Thermalright Ultra-120 eXtreme, niewielkim, cichym i zgrabnym zestawem Scythe Katana 2, leciwym jak na dzisiejsze czasy Zalmanem CNPS7700-Cu i jego najmłodszym bratem - Zalmanem CNPS7500-AlCu. Wyniki zbiorcze znajdują się na ostatniej stronie zestawienia.

Thermalright Ultra-120 eXtreme

Ultra-120 eXtreme to jeden z najnowszych zestawów chłodzenia procesora ze stajni Thermalright. Olbrzymi i ciężki radiator wyposażony w 6 ciepłowodów ułożonych w kształt litery "U" i gęsto użebrowany, aluminiowy radiator z grubymi i profilowanymi blaszkami. Jak zawsze i tym razem producent dostarcza klientowi produkt bez wentylatora, w który niestety musimy się zaopatrzyć już we własnym zakresie. Jakości wykonania w wypadku Ultra-120 eXtreme mogą pozazdrościć inni producenci! Tutaj wszystko zostało wykonane perfekcyjnie. A jedyną wadą jest na pewno wysoka cena (powyżej 200 zł). Poniżej dane techniczne oraz wady i zalety:

Specyfikacja ogólna:

• Producent: Thermalright
• Nazwa (model): Ultra-120 eXtreme
• Waga całego zestawu (w opakowaniu): 1216 gram
• Zawartość zestawu:
  - radiator
  - zapinka do wentylatora (2 części)
  - podkładki antywibracyjne dla wentylatora
  - 8 śrub montażowych ze sprężynami
  - podstawka pod płytę główną (tzw. backplate)
  - zapinka dla platformy AMD
  - zapinka dla platformy Intel
  - pasta termoprzewodząca w tubce
  - instrukcja obsługi (karta A4, język angielski)
  - naklejka z logo producenta

Specyfikacja radiatora:

• Wymiary całkowite: 63,5 x 132 x 160,5 mm (dł. x szer. x wys.)
• Wymiary podstawy: 40 x 41,9 mm
• Materiał:
  - miedź pokryta niklem (podstawa, HeatPipe)
  - aluminium (radiator)
• Waga: 795 gram
• Technologia HeatPipe: tak
  - ilość rurek: 6
  - średnica rurek: 6 mm
• Ocena jakości podstawy: 8/10
• Kompatybilność (sposób montażu):
  - Intel Socket T (LGA775) (śruby)
  - AMD Socket AM2 (śruby)
  - AMD Socket 754 (opcjonalnie po dokupieniu zapinki, śruby)
  - AMD Socket 939 (opcjonalnie po dokupieniu zapinki, śruby)
  - AMD Socket 940 (opcjonalnie po dokupieniu zapinki, śruby)
• Ilość obsługiwanych wentylatorów: 1 (w zestawie: 0)
• Rodzaj obsługiwanych wentylatorów: 120 x 25 mm
• Przeznaczony do pracy: aktywnej
• Sposób montażu wentylatora: zapinka

Zalety:

• Wysoka jakość wykonania
• Dodatki w zestawie (pasta, naklejka, podkładki antywibracyjne)
• Wysoka wydajność

Wady:

• Brak wentylatora w zestawie
• Kłopotliwy montaż (niezbędny demontaż płyty głównej)
• Brak kompatybilności z 754/939/940 w zestawie
• Tylko jeden komplet montażowy dla wentylatora
• Brak instrukcji obsługi w języku polskim

Niklowana, miedziana podstawa jest równa i wyszlifowana.

Ultra-120 eXtreme z wentylatorem Fander FX120.

Wyniki testów, komentarz

W związku z tym, że producent nie wyposażył swojego produktu w wentylator, przetestowaliśmy Ultra-120 eXtreme z 3 różnymi modelami:

- Thermaltake A2018
- Fander FX120
- Scythe DFS 122512L (z zestawu Scythe Andy Samurai Master - do dalszych porównań).

Wszelkie dane wentylatorów znajdują się poniżej. Wszystkie informacje pochodzą od producenta, w końcowych tabelach z wynikami testów podajemy średnie zmierzone obroty przy danym napięciu.

Specyfikacja Fander FX120:

• Wymiary: 120 x 25 mm
• Obroty: 700-1400 RPM
• Przepływ powietrza: 31-67 CFM
• Hałas: 14,9-23,7 dBA

Specyfikacja Thermaltake A2018:

• Wymiary: 120 x 25 mm
• Obroty: 1300-2800 RPM
• Przepływ powietrza: 38,6-93,7 CFM
• Hałas: 17-46,5 dBA

Specyfikacja Scythe DFS 122512L:

• Wymiary: 120 x 25 mm
• Obroty: 1200 RPM
• Przepływ powietrza: brak danych
• Hałas: 20,94 dBA

Współczynnik C/W określa o ile wzrośnie temperatura procesora powyżej temperatury otoczenia, przy wzroście ciepła o 1W.
Im współczynnik C/W jest mniejszy, tym zestaw jest lepszy.
Przykład: C/W=0,5 oznacza, że przy procesorze o mocy 100W temperatura na rdzeniu będzie o 50 stopni C większa niż otoczenie.

Wyniki nas nie zaskoczyły - spodziewaliśmy się wysokiej wydajności zestawu. Przy dołożeniu bardzo szybkiego wentylatora Thermalright całość uzyskuje wyśmienite osiągi! Niestety, minusem wtedy jest olbrzymi hałas podczas pracy. Warto zwrócić uwagę na olbrzymią pojemność cieplną - współczynnik C/W przy większej mocy i tych samych parametrach wentylatora utrzymuje się na zbliżonym poziomie! Już teraz możemy Wam zdradzić, że jak do tej pory jest to najwydajniejsza jednostka przez nas przetestowana.

Scythe Katana 2

O tym zestawie po raz pierwszy usłyszeliśmy na tegorocznych targach CeBIT 2007. Następca w stosunku do wersji pierwotnej (mieliśmy okazję testować Scythe Katana, dla zainteresowanych link) został odrobinę ulepszony, znacznie ułatwiono montaż i dodano możliwość instalacji niemalże każdego wentylatora! Tym razem producent zrezygnował z pochylenia HeatPipe, za to blaszki aluminiowego radiatora zostały ułożone pod kątem. Ma to zapewnić podczas pracy także chłodzenie komponentów płyty głównej. Poniżej dane techniczne oraz wady i zalety:

Specyfikacja ogólna:

• Producent: Scythe
• Nazwa (model): Katana 2
• Waga całego zestawu (w opakowaniu): 762 gram
• Zawartość zestawu:
  - radiator z fabrycznie zamontowanym wentylatorem
  - 3 zapinki montażowe
  - 4 śrubki montażowe
  - pasta w woreczku
  - instrukcja obsługi (karta A4, język angielski, niemiecki, francuski i japoński)

Specyfikacja radiatora:

• Wymiary całkowite: 105 x 49,7 x 149 mm (dł. x szer. x wys.)
• Wymiary podstawy: 38 x 34 mm
• Materiał:
  - miedź (podstawa, HeatPipe)
  - aluminium (radiator)
• Waga: 425 gram
• Technologia HeatPipe: tak
  - ilość rurek: 3
  - średnica rurek: 6 mm
• Ocena jakości podstawy: 8/10
• Kompatybilność (sposób montażu):
  - Intel Socket 478 (koszyk)
  - Intel Socket T (LGA775) (zapinka)
  - AMD Socket 754 (koszyk)
  - AMD Socket 939 (koszyk)
  - AMD Socket 940 (koszyk)
  - AMD Socket AM2 (koszyk)
• Ilość obsługiwanych wentylatorów: 1 (w zestawie: 1)
• Rodzaj obsługiwanych wentylatorów: 60~140 x 25 mm
• Przeznaczony do pracy: aktywnej
• Sposób montażu wentylatora: inne - VFMS (ścisk)

Specyfikacja wentylatora:

• Model: SY1025SL12M
• Wymiary: 100 x 25 mm (średnica x grubość)
• Przepływ powietrza: 42,69 CFM
• Obroty (zmierzone):
  - przy 5V: 932 RPM
  - przy 12V: 1466 RPM
• Typ łożyska: ślizgowe
• Generowany hałas: 22 dBA
• Napięcie/natężenie prądu pracy: 12V/0,11A
• Regulacja obrotów: nie
• Podświetlenie: nie
• Waga: 102 gram
• Wtyczka/długość przewodu: 3PIN/30 cm

Zalety:

• Cicha praca
• Kompaktowe rozmiary
• Duża kompatybilność i bardzo łatwy montaż
• Możliwość instalacji różnych wentylatorów
• Możliwość montażu w 4 różnych orientacjach

Wady:

• Ubogie wyposażenie
• Brak instrukcji obsługi w języku polskim

Wypolerowane podstawy u Scythe to już chyba standard. Zauważalne są zaokrąglenia na narożnikach, jednak w miejscu styku z procesorem, podstawa wydaje się być równa.

Wyniki testów, komentarz

Pierwsza wersja Katany nie była bardzo wydajna ale zdobyła uznanie między innymi dzięki kompatybilności z podstawką AMD Socket A i bardzo cichej pracy. Druga wersja jest cięższa i posiada o jedną rurkę HeatPipe więcej, stąd brak takiej możliwości. Warto pochwalić producenta za znaczne uproszczenie montażu - czynność ta nie powinna nikomu sprawić kłopotów.
W poniższej tabeli zamieszczamy wyniki testów:

Współczynnik C/W określa o ile wzrośnie temperatura procesora powyżej temperatury otoczenia, przy wzroście ciepła o 1W.
Im współczynnik C/W jest mniejszy, tym zestaw jest lepszy.
Przykład: C/W=0,5 oznacza, że przy procesorze o mocy 100W temperatura na rdzeniu będzie o 50 stopni C większa niż otoczenie.

Jak widać, zmniejszenie obrotów wentylatora znacznie pogorszyło osiągi zestawu. Niestety, Katana 2 nie sprawdzi się u osób ceniących sobie maksymalną wydajność, za to na pewno przypadnie do gustu miłośnikom ciszy. Osoby z niewielką obudową również będą zadowolone z tego produktu. Ze względu na możliwość instalacji różnych wentylatorów (jedyny warunek to grubość 25 mm), w wolnej chwili postaramy się przetestować zestaw z innym, wydajniejszym wentylatorem i sprawdzić jak dużego wzrostu wydajności możemy się spodziewać.

Zalman CNPS7700-Cu

Model 7700-Cu jest obecny na rynku od dawna i do dzisiaj w rankingach utrzymuje się wysoko. Olbrzymia waga (prawie 1 kg!) i duża ilość miedzianych blaszek w połączeniu z wydajnym wentylatorem zapewnia tej konstrukcji jeszcze długi "żywot". Całkiem niedawno producent wskrzesił do życia serię CNPS7xxx i wprowadził na rynek kolejny model. Mowa oczywiście o CNPS7500, który również dotarł do nas do testów i jego testy zamieszczamy w dalszej części.
Poniżej specyfikacja oraz wady i zalety modelu CNPS7700-Cu:

Specyfikacja ogólna:

• Producent: Zalman
• Nazwa (model): CNPS7700-Cu
• Waga całego zestawu (w opakowaniu): 1206 gram
• Zawartość zestawu:
  - radiator z fabrycznie zamontowanym wentylatorem
  - Fan Mate 2 okablowaniem i dwustronną taśmą klejącą do montażu
  - 2x zapinka typu S i 2x zapinka typu L
  - 4 śrubki montażowe
  - pasta termoprzewodząca w tubce
  - instrukcja obsługi (w językach angielskim i koreańskim)
  - dwie zapinki dla Socket 478
  - koszyk oraz backplate wraz z 4 śrubkami montażowymi dla platformy LGA775
  - kilka różnej wielkości podkładek izolujących
  - backplate oraz dwie śruby dystansujące dla platformy A64
  - naklejka na obudowę
  

Specyfikacja radiatora:

• Wymiary całkowite: 136 x 136 x 67 mm (dł. x szer. x wys.)
• Wymiary podstawy: około 41 x 35 mm
• Materiał:
  - miedź (radiator)
• Waga: 921 gram (całość, z wentylatorem)
• Technologia HeatPipe: nie
• Ocena jakości podstawy: 7/10
• Kompatybilność (sposób montażu):
  - Intel Socket 478 (koszyk własny)
  - Intel Socket T (LGA775) (koszyk własny)
  - AMD Socket 754 (koszyk własny)
  - AMD Socket 939 (koszyk własny)
  - AMD Socket 940 (koszyk własny)
• Ilość obsługiwanych wentylatorów: nie dotyczy
• Rodzaj obsługiwanych wentylatorów: nie dotyczy
• Przeznaczony do pracy: aktywnej
• Sposób montażu wentylatora: śruby

Specyfikacja wentylatora:

• Model: ZF1225ATH (brak możliwości zakupu w detalu)
• Wymiary: 120 x 25 mm (odpowiednik, średnica x grubość)
• Przepływ powietrza: brak danych
• Obroty (zmierzone):
  - przy 5V: 1196 RPM
  - przy 12V: 1721 RPM
• Typ łożyska: podwójne kulkowe
• Generowany hałas: 20-32 dBA
• Napięcie/natężenie prądu pracy: 12V/0,35A
• Regulacja obrotów: tak, manualna (za pomocą Fan Mate 2 - w zestawie)
• Podświetlenie: nie
• Waga: 104 gram (sam wentylator)
• Wtyczka/długość przewodu: 3PIN/30 cm

Zalety:

• Bogate wyposażenie
• Wysoka jakość wykonania
• Fan Mate 2 w zestawie

Wady:

• Waga!
• Hałas przy maksymalnych obrotach
• Kłopotliwy montaż (niezbędny demontaż płyty głównej)
• Brak kompatybilności z AMD AM2
• Brak instrukcji obsługi w języku polskim

Wystarczająco równa i wyszlifowana podstawa.

Wyniki testów, komentarz

Współczynnik C/W określa o ile wzrośnie temperatura procesora powyżej temperatury otoczenia, przy wzroście ciepła o 1W.
Im współczynnik C/W jest mniejszy, tym zestaw jest lepszy.
Przykład: C/W=0,5 oznacza, że przy procesorze o mocy 100W temperatura na rdzeniu będzie o 50 stopni C większa niż otoczenie.

Testy Zalmana CNPS7700-Cu potwierdzają teorię - modele bez elementów aktywnych (np. HeatPipe lub wbudowanych układów wodnych) mają liniową charakterystykę współczynnika C/W. Duża ilość miedzi znacznie zwiększyła pojemność cieplną, a dobre ulokowanie wentylatora i duża powierzchnia radiatora umożliwia temu zestawowi deptanie po piętach najnowszym modelom, wyposażonym w technologię HeatPipe!

Zalman CNPS7500-AlCu LED

Firma Zalman wciąż rozszerza serię chłodzenia dla procesorów CNPS. Model 7500-AlCu LED to najnowszy produkt, bezpośrednio wywodzący się ze starych modeli CNPS7xxx. Różnic w porównaniu do starszych braci jest niewiele, głównie kosmetyczne (nowy, podświetlany wentylator, nowe opakowanie). Poprawiono także sposób montażu - tym razem nie ma już potrzeby wyjmowania płyty głównej w przypadku podstawek 478 oraz AM2/754/939/940. Mocowanie na procesorach Intel LGA775 pozostało to samo - producent dołącza swój koszyk, który należy zamontować na płycie głównej.

Specyfikacja ogólna:

• Producent: Zalman
• Nazwa (model): CNPS7500-AlCu LED
• Waga całego zestawu (w opakowaniu): 811 gram
• Zawartość zestawu:
  - radiator z fabrycznie zamontowanym wentylatorem
  - Fan Mate 2 okablowaniem i dwustronną taśmą klejącą do montażu
  - uniwersalna zapinka montażowa
  - 4 śrubki montażowe
  - pasta termoprzewodząca w tubce
  - instrukcja obsługi (w językach angielskim i koreańskim)
  - koszyk oraz backplate dla platformy LGA775
  - specjalny klip mocując y dla S478
  - naklejka na obudowę
  

Specyfikacja radiatora:

• Wymiary całkowite: 121 x 121 x 67 mm (dł. x szer. x wys.)
• Wymiary podstawy: około 41 x 35 mm
• Materiał:
  - miedź i aluminium (radiator)
• Waga: 499 gram (całość, z wentylatorem)
• Technologia HeatPipe: nie
• Ocena jakości podstawy: 7/10
• Kompatybilność (sposób montażu):
  - Intel Socket 478 (koszyk)
  - Intel Socket T (LGA775) (koszyk własny)
  - AMD Socket 754 (koszyk)
  - AMD Socket 939 (koszyk)
  - AMD Socket 940 (koszyk)
  - AMD Socket AM2 (koszyk)
• Ilość obsługiwanych wentylatorów: nie dotyczy
• Rodzaj obsługiwanych wentylatorów: nie dotyczy
• Przeznaczony do pracy: aktywnej
• Sposób montażu wentylatora: śruby

Specyfikacja wentylatora:

• Model: ZF1125BTH (brak możliwości zakupu w detalu)
• Wymiary: 100 x 25 mm (odpowiednik, średnica x grubość)
• Przepływ powietrza: brak danych
• Obroty (zmierzone):
  - przy 5V: 1435 RPM
  - przy 12V: 2238 RPM
• Typ łożyska: podwójne kulkowe
• Generowany hałas: 17-32 dBA
• Napięcie/natężenie prądu pracy: 12V/0,44A
• Regulacja obrotów: tak, manualna (za pomocą Fan Mate 2 - w zestawie)
• Podświetlenie: tak
  - niebieskie diody LED
• Waga: 75 gram (sam wentylator)
• Wtyczka/długość przewodu: 3PIN/30 cm

Zalety:

• Bogate wyposażenie
• Wysoka jakość wykonania
• Fan Mate 2 w zestawie
• Podświetlany wentylator
• Montaż w przypadku platformy AMD K8 oraz S478 bez potrzeby wyjmowania płyty głównej

Wady:

• Hałas przy maksymalnych obrotach
• Kłopotliwy montaż na LGA775 (niezbędny demontaż płyty głównej)
• Brak instrukcji obsługi w języku polskim

Jakość wykonania podstawy identyczna jak u poprzedników z serii CNPS7xxx.

Wentylator w CNPS7500-AlCu LED został podświetlony na niebiesko.

Wyniki testów, komentarz

Współczynnik C/W określa o ile wzrośnie temperatura procesora powyżej temperatury otoczenia, przy wzroście ciepła o 1W.
Im współczynnik C/W jest mniejszy, tym zestaw jest lepszy.
Przykład: C/W=0,5 oznacza, że przy procesorze o mocy 100W temperatura na rdzeniu będzie o 50 stopni C większa niż otoczenie.

Widać znaczną różnicę między CNPS7700-Cu i młodszym bratem. Znacznie mniejsze rozmiary i zastosowanie niewielkiej ilości miedzi w połączeniu z aluminium dało słabsze rezultaty.

Podsumowanie, zestawienie

Jest to dopiero pierwsze zestawienie wyników z testów na platformie PTSC. Kończymy prace nad bazą on-line, w której docelowo znajdzie się więcej informacji (danych dot. wyników, charakterystyki, wykresy, dodatkowe zdjęcia itd.). W artykułach podobnych do tego będziemy zamieszczać jedynie najważniejsze informacje dla osób nie chcących zagłębiać się bardziej.
W poniższej tabeli znalazły się wszystkie wyniki testów powyższych trzech zestawów.

Współczynnik C/W określa o ile wzrośnie temperatura procesora powyżej temperatury otoczenia, przy wzroście ciepła o 1W.
Im współczynnik C/W jest mniejszy, tym zestaw jest lepszy.
Przykład: C/W=0,5 oznacza, że przy procesorze o mocy 100W temperatura na rdzeniu będzie o 50 stopni C większa niż otoczenie.

(nazwa zestawu + oznaczenie wentylatora, w nawiasie napięcie, na którym pracował)

(nazwa zestawu + oznaczenie wentylatora, w nawiasie napięcie, na którym pracował)

Ultra-120 eXtreme zdeklasował rywali w obu kategoriach. Co ciekawe, model 7700-Cu znalazł się zaraz za nim, wyprzedając produkt Scythe, który dzisiaj zamyka stawkę. Katana 2 wypada lepiej niż CNPS7500-AlCu LED i depcze po piętach 7700-Cu. Trzeba jednak pamiętać, że każdy z tych zestawów przeznaczony jest dla różnych odbiorców, z różną ilością funduszy przeznaczonych na zakup chłodzenia.
Thermalright to model bez kompromisów - maksymalna wydajność za wysoką cenę... a nawet bardzo wysoką, biorąc po uwagę brak wentylatora w zestawie. Staruszek Zalman wciąż trzyma wysoki poziom, oferując przyzwoitą wydajność. Mniejszy brat - CNPS7500-AlCu LED wypada nie tylko gorzej od poprzednika z wentylatorem pracującym przy 5V, ale także od produktu Scythe. Stawkę zamyka Katana 2 przy minimalnych obrotach. W poniższej tabeli znajdziecie aktualne ceny zestawów i informacje o dostawcach.

Pepe2k
NE555